Google ve BCG dünyada çeşitli büyüklükteki firmalarda çalışan ikibinden fazla karar verici ve kararları etkileyen pazarlama yöneticileri ile konuşmuş ve AI yönelimleri hakkında bir rapor çıkarmış iki yıl kadar önce. Dün onüçüncü kez düzenlenen Nudgestock’ta Google ve VNL reklam ajansının sunumunda şirketlere önerilerini (The F.O.C.U.S Playbook) dinledim.
Temelde yapay zeka adaptasyonunu etkileyen üç zihniyet olduğunu söylüyorlar. Biliyorsunuz; zihniyet her işin başı!
FOMO (Fear of Missing Out – Kaçırma Korkusu): *Hayatta kalmaya* odaklı bir yaklaşım; net bir strateji ve yapay zekanın iş süreçlerine nasıl uyduğuna dair bir değerlendirme olmadan firmaları harekete geçmeyi zorluyor.
FOMU (Fear of Messing Up – İşleri berbat etme korkusu): FOFU da deniyormuş 😜). Hatalardan kaçınmaya ve *riskleri en aza indirmeye* odaklanan bir bakış açısı.
FOMA (Focus on Maximising Advantages – Avantajları Maksimize Etmeye Odaklanmak): Yapay zekadan elde edilebilecek *potansiyel kazanımları önceliklendiren* ve yapay zekayı rekabette öne geçmek ve yenilikçi yollarla değer yaratmak için bir fırsat olarak gören daha pozitif bir bakış açısı.
İlk ikisi kuvvetliyse üçüncüyü bastırabiliyor tabii.
Dünkü webinarda FOCUS adını verdikleri bir reçeteyi sundular. Çok kapsamlıydı ama birkaç cümleye sığdırmaya çalışacağım:
Frame the Why (Neden’i çerçevele) — AI’ı “verimlilik” değil “kişisel anlam” olarak konumlandırmalı. Her çalışan/pozisyon için yapay zekanın nasıl insanın yerini aldığını değil, onu nasıl daha güçlendirdiğini ortaya koymalı.
Own the Loop (Döngüye sahip çık) — İnsanı “evet/hayır” onaylayıcısı değil, üretimin gerçek sahibi yapmalı. Kullanıcının yapay zekanın rolünü belirlemesine izin vermeli ve çıktıyı sahiplenebileceği bir ortam yaratmalı.
Cultivate Capability (Yetkinliği geliştir) — Teorik eğitim değil, gerçek işle öğrenme. Örneğin “5x50x” egzersizi “Bu görevi beş kez tekrar etmek ya da elli kişilik bir ekibi yönetmek zorunda olsaydın, neyi farklı yapardın?” Yani yapay zekanın sadece kolaylık sağlamak yerine gerçek bir avantaj yarattığı yerleri ortaya çıkarmalı.
Uncover the Unsaid (Söylenmeyeni ortaya çıkar) — Sessiz korkuyu kırmak için görünürlük sağla. Yapay zekanın hangi durumlarda kullanabileceğini, çıktıları nasıl sorgulamak gerektiğini net olarak ortaya koymalı, insanların kendilerini suçlu hissetmelerinin önüne geçmeli.
Sustain the System (Sistemi sürdür) — Yeni davranışı varsayılan hâle getirmeli. Örneğin AI yetkinliğini performans değerlendirmesine ve kariyer ilerlemesine resmen dahil etmeli. Ya da haftalık “süreç paylaşımı” ritüelleri kurmalı; biri bir şeyi çözdüğünde bunu herkesle açıkça paylaşmasını normalleştirmeli.
Söylemesi kolay ama iş dünyası geri dönülmez bir şekilde değişiyor, buna kafa yormayanlar oyun dışında kalacak.
