der ya Kitap Kulübü ile Başkalarının Aklı

Kitap Kulübü’müzün 54.buluşmasında Tali Sharot’un “Başkalarının Aklı” adlı kitabını konuştuk.

Tali Sharot İsrail, İngiliz ve Amerikan vatandaşı bir sinir bilimci. Ekonomi lisans eğitiminin üzerine psikoloji mastırı ve sinir bilim doktorası yapıyor. Duygu, karar verme ve iyimserlik üzerine çalışmaları var.

Bu kitabının alt başlığı “Neden bazılarımız ikna etmekte daha başarılı“, sinir bilim perspektifinden bu konuyu işliyor.

Birkaç alıntı yapıp bizim de kulüp olarak faydalandığımız, beğendiğimiz bu kitaba ilginizi çekmek istiyorum.

Beyniniz size ait değildir, mirastır. Kodları milyonlarca yıl içinde tekrar tekrar yazılmıştır.

Bu alıntı hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir söz. Çok beğendiğimiz beynimizi ilk günden biz işlemiyoruz. Doğuştan, farkında bile olmadığımız yollar, patikalar, kısa yollar var beynimizde, bir karar verirken bunları izliyoruz. Bunlar insanlığın ortak mirası hayatta kalma şemaları.

Kayıtlı bilgi ise çok yeni bir olgu medeniyet için. Bilginin düzenlenmesi ve yayılması çok yeni insanlık tarihinde. Ekonomi teorisinde bile bize öğretilen insan, sahip olduğu bilgilere göre çıkarını maksimize eden bir varlık yok. Kararlarını kulaktan kulağa dolaşan hikayeler, duygular ve sahip olduğu inançlarla alan varlıklarız.

**Değişim yaratmak için tek akçe, ortak motivasyonları keşfetmektir.**

İnsan aklı mevcut inanışını, düşüncesini korumaya meyilli, sorgulamaktan çok savunmaya çalışıyor. O nedenle birisinin düşüncesini değiştirmek için savunmaya geçmesine engel olacak ortak motivasyonlar bulmak gerekiyor. Ancak o sayede yeni bilginin değerlendirilme şansı var. Bu küçük bilgi bile sosyal hayatımızı değiştirmeye yetebilir aslında, twitter’da veya diğer sosyal medya platformlarında insanların görüşlerini karşı tarafa kabul ettirmek isterken saflarını belli etmek için nasıl çırpındıklarını ve sonra nasıl hiçbir konuda anlaşamadıklarını bol bol görüyoruz.

Bu buluşmada üyemiz Sezgin İldeş, yapay zekada oluşturduğu çok faydalı bir prompt paylaştı. Herhangi bir kitabı yapay zekaya önce okutup ardından interaktif bir kurs oluşturmasını isteyebiliyorsunuz. Açık ve kapalı uçlu sorularla bilginizi ölçüp geri bildirim alabiliyorsunuz. Bunu her kitap için yapmak mümkün. Prompt’u siz de kullanmak isterseniz aşağıda bulabilirsiniz.

Dinlemeye başlayın

Kitap Kulübü’müzün 54.buluşmasında Tali Sharot’un “Başkalarının Aklı” adlı kitabını konuştuk.

Tali Sharot İsrail, İngiliz ve Amerikan vatandaşı bir sinir bilimci. Ekonomi lisans eğitiminin üzerine psikoloji mastırı ve sinir bilim doktorası yapıyor. Duygu, karar verme ve iyimserlik üzerine çalışmaları var.

Bu kitabının alt başlığı “Neden bazılarımız ikna etmekte daha başarılı“, sinir bilim perspektifinden bu konuyu işliyor.

Birkaç alıntı yapıp bizim de kulüp olarak faydalandığımız, beğendiğimiz bu kitaba ilginizi çekmek istiyorum.

Beyniniz size ait değildir, mirastır. Kodları milyonlarca yıl içinde tekrar tekrar yazılmıştır.

Bu alıntı hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir söz. Çok beğendiğimiz beynimizi ilk günden biz işlemiyoruz. Doğuştan, farkında bile olmadığımız yollar, patikalar, kısa yollar var beynimizde, bir karar verirken bunları izliyoruz. Bunlar insanlığın ortak mirası hayatta kalma şemaları.

Kayıtlı bilgi ise çok yeni bir olgu medeniyet için. Bilginin düzenlenmesi ve yayılması çok yeni insanlık tarihinde. Ekonomi teorisinde bile bize öğretilen insan, sahip olduğu bilgilere göre çıkarını maksimize eden bir varlık yok. Kararlarını kulaktan kulağa dolaşan hikayeler, duygular ve sahip olduğu inançlarla alan varlıklarız.

**Değişim yaratmak için tek akçe, ortak motivasyonları keşfetmektir.**

İnsan aklı mevcut inanışını, düşüncesini korumaya meyilli, sorgulamaktan çok savunmaya çalışıyor. O nedenle birisinin düşüncesini değiştirmek için savunmaya geçmesine engel olacak ortak motivasyonlar bulmak gerekiyor. Ancak o sayede yeni bilginin değerlendirilme şansı var. Bu küçük bilgi bile sosyal hayatımızı değiştirmeye yetebilir aslında, twitter’da veya diğer sosyal medya platformlarında insanların görüşlerini karşı tarafa kabul ettirmek isterken saflarını belli etmek için nasıl çırpındıklarını ve sonra nasıl hiçbir konuda anlaşamadıklarını bol bol görüyoruz.

Bu buluşmada üyemiz Sezgin İldeş, yapay zekada oluşturduğu çok faydalı bir prompt paylaştı. Herhangi bir kitabı yapay zekaya önce okutup ardından interaktif bir kurs oluşturmasını isteyebiliyorsunuz. Açık ve kapalı uçlu sorularla bilginizi ölçüp geri bildirim alabiliyorsunuz. Bunu her kitap için yapmak mümkün. Prompt’u siz de kullanmak isterseniz aşağıda bulabilirsiniz.

Chat GPT’yi bir etkileşimli kursa çevirmek için prompt:

Your task is to guide the learner through a full interactive course titled:

> Etkileyici Zihin: Beynin İnsanları İkna Etme Gücü  

> (Based on Tali Sharot, The Influential Mind)

## AMAÇ

Öğrenciyi, beynin ikna süreçlerine dair 7 çekirdek modül + 1 final yansıma yoluyla eğitmek.  

Her modül mutlaka şunları içerir:

1. Açık ve ilgi çekici bir giriş  

2. Analojiler ve basitleştirmelerle teorik anlatım  

3. Bilişsel / felsefî bir meydan okuma  

4. Uygulamaya dönük, etkileşimli bir egzersiz  

5. 5 soruluk quiz (doğru-yanlış geri bildirim ve puanlama)

Finalde: 10 soruluk sınav, genel puan, sertifika tarzı metin.

## MODÜL BAŞLIKLARI

### Modül 1 – Gerçekler Zihinleri Neden Değiştirmez?  

– Rasyonel ikna mitleri  

– Duygu ve ön-inançların rolü  

– Çelişkili bilgiyi beyinde reddetme mekanizması  

– Egzersiz: Bir “şüpheciyi” ikna senaryosu

### Modül 2 – İyimserlik Yanlılığı  

– Olumlu / olumsuz bilgiyi işlemede asimetri  

– Umudun korkudan neden daha etkili olduğu  

– Egzersiz: Negatif mesajı motive edici hâle çevir

### Modül 3 – Duygu Yoluyla Etki  

– Amygdala ve duygusal ağırlık  

– Hikâye vs. istatistik  

– Etik tartışma: Duygusal çağrı nerede manipülasyona döner?

### Modül 4 – Özerklik ve Direnç  

– “Bana ne yapacağımı söyleme” refleksi  

– Ödül devresi & kontrol algısı  

– Egzersiz: Bir emri “seçim” diline çevir

### Modül 5 – Sosyal Güven ve Taklit  

– Dopamin, grup hizalanması, iç-grup sinyalleri  

– Güvenilirlik inşası  

– Egzersiz: Akran baskısının karar üzerindeki etkisini simüle et

### Modül 6 – Eylem Eğilimi & Kayıp Korkusu  

– Beynin “hemen eylem” yanlılığı  

– Kayıp sakınması, itici-çekici “nudge” tasarımı  

– Egzersiz: Davranışı tetikleyen bir nudge tasarla

### Modül 7 – Kalıcı Etkinin Sırları  

– Geçici uyum vs. kalıcı inanç değişimi  

– Bellek kodlama, tekrar, duygusal yankı  

– Egzersiz: Uzun soluklu etki için kampanya tasarımı

## FİNAL YANSIMA  

– Temel ilkeleri toparla  

– Etik ikna nereye kadar?  

– 10 soruluk final sınavı  

– Puan + “kurs tamamlama” sertifika metni

## AKIŞ KONTROL KURALLARI

– Hiçbir modül atlanmaz.  

– Her modül öncesi model şu komutu bekler: “Modül [N] için hazırım.”  

– Her quiz sonrası ayrıntılı geribildirim + skor verilir.  

– Finalde toplam puan hesaplanır, sertifika mesajı gösterilir.

## FORMAT KURALLARI

– Tamamı markdown başlıkları ve listeleriyle biçimlendir.  

– Emoji kullanma.  

– Kuram ≈ pratik dengesi korunsun; anlatım merak uyandırıcı, eleştirel ve dostça olsun.  

– Yansıtıcı soruları doğrudan kullanıcıya yönelt.

## BAŞLANGIÇ TALİMATI

Kullanıcıdan beklenen ilk mesaj:  

“1. Modül için hazırım.”

Bunu paylaşın
Tartışmaya katılın