Resim: @sseeker / Unsplash

Yoksulluğu bitirmekte senin rolün ne olabilir?

Bu hafta podcastime konuk olan Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Tufan Kıymaz hoca ile “Kurtarabileceğin Hayat” adlı kitabı konuşmuştuk. Peter Singer tarafından 2009 yılında yazılan bu kitap küresel aşırı yoksulluk içinde yaşayanları neden önemsememiz ve onlara yardım etmemiz gerektiğini etkili bir şekilde vererek hayat kurtarmanın ve iyileştirmenin ne kadar kolay olduğunu gösteriyor. Bu kitabı DER-YA Topluluğunda gündeme getiren ve kitabı Türkçe’ye çeviren ekibi yöneten Tufan Hoca’yı benimle tanıştıran, kendisi de bir insani yardım profesyoneli olan Selim UYSAL, ona da vesile olduğu bu farkındalık için tekrar teşekkür ediyorum.

Kitapta verilen örnekler çok düşündürücü. Malum felsefe sorduğu sorular ile bizi düşünmeye sevkediyor. Örneğin bir gölette çırpınan bir çocuk olsa siz de onu kurtarabilecek durumda olsanız, üzerinizdeki yepyeni ve pahalı giysilerinize kıyıp onu kurtarır mısınız? Herhalde çoğumuzun yanıtı evet olurdu, zaten aksi kimse tarafından hoş görülmezdi. Peki diyelim ki bütün yaşamboyu birikimlerimizle satın aldığımız lüks araba ile bir çocuğun hayatı arasında bir tercih yapacak olsak, diyelim ki başka bir araç çocuğa çarpmadan kendi aracımızı dağıtmak pahasına bunu önleyebilsek? Burada da bunu önlememek ahlaki açıdan zor görünse de, olayı farklı yorumlayıp buna gerek olmadığına kendini inandıracak insanlar çıkabilir.

Konu örneğin Afrika’daki yoksul ve aç çocuklar olunca, bir çok savunma mekanizması devreye giriyor. Neden bizden daha zengin ülkeler dururken biz yardım edelim? Veya daha önemli ve haklı bir soru; Afrika’daki yoksul çocuk, sömürgeleşmenin bir sonucu değil mi? Şimdiki “gelişmiş ve medeni ülkeler” yıllarca Afrika’yı doğal kaynakları için sömürdüler, oradaki insanlar bu kaynaklardan fayda göremedi. Burada benim sorumluluğum bu ülkelere göre çok daha az. Ama onlar üzerine düşeni yapmıyor. Soru şu, bu durumda ben ne yapacağım? Onlara yardım etmek benim hayatımı tehdit etmiyorsa, (araba örneğindeki gibi) çok önemli birşeyi feda etmiyorsam ne yapacağım? Yani gölette boğulmakta olan çocuğu görüyorum, belediye niye kurtarmıyor, şurada yüzen adam niye umursamıyor, annesi babası nerede mi diyeceğim, yoksa üstümü batırıp atlayacak mıyım?

Bu sorular ve daha fazlası için söyleşimize kulak verin derim.

Tartışmaya katılın

Okumaya devam edin