12 Haziran 1926’da ne olduğunu biliyor musunuz? izzeddin çalışlar’dan dinledim.
Büyük Atatürk milli mücadeleyi cephede bitirdikten sonra eğitim ve ekonomiye yöneliyor. Hatta bu hep gündeminde; Kurtuluş dizisinden hatırlarsınız öğretmenleri savaşın ortasında Temmuz 1921’de Ankara’da Maarif Kongresi’nde topluyordu. Savaş bitiminde ise İzmir iktisat kongresi Mart 1923’te toplanıyor malum.
Mustafa Kemal ve arkadaşlarının niyetleri eski düşmanları dosta, yeni dostları da müşteriye çevirmek.
1850’lerden itibaren ticaret dünyasının en kuvvetli iletişimi Expo’lar. Osmanlı dahi bunları kaçırmamış.
Önce Türkiye’de sergi açalım diye düşünüyorlar ama sonra insanlar gelmez diye. 1925 yılı Ticaret Bakanlığı bütçesi görüşülürken Bakan Ali Cenani satın alınalı 1 yıl olmamış “Karadeniz” vapurunu bir gezer sergiye dönüştürme fikrini ortaya atıyor. Sefer kabiliyeti arttırılıyor, depolar sergiye dönüştürülüyor, 130 kamarasına da 130 tüccar yerleştiriliyor. Geleneksel motiflerin en değerli örnekleri de var ama klasik oryantalist algının yıkılmaya çalışıldığı görüyoruz.
Dışarıya hukuki, sosyal devrimlerle, tarım ve sanayi atılımlarıyla “bizi kendiniz gibi medeni bilin” derken içeriye de siz üretin biz satacak yol buluruz mesajı verilmek isteniyor.
Nihayet 12 Haziran 1926’da sefere başlıyor. Hemen ertesi gün gemiye Mudanya’ya yanaşma talimatı veriliyor ve gemi limandan binen Atatürk’ün teftişinden başarıyla geçiyor.
Öyle ilginç bilgiler var ki; Yıllarca coğrafya dersinde okuduğumuz 7 bölge ilk defa burada sunuluyor. Bunlar aynı zamanda coğrafi, kültürel, ürün tedarikine göre düşünülmüş bölgeler.
Gemi yolcuları da birbirinden ilginç; 7 lisan bilen Semiha hanım protokol müdürü. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası da İstiklal Marşı’mızın bestecisi Osman Zeki (Üngör) şefliğinde ziyaret edilen ülkenin milli marşı da dahil geziye müzikle bir ambiyans katıyor.
Yüzer sergi için karada 16 balo, gemide 36 etkinlik düzenleniyor. Gemi 40 günü seyirde geçiriyor, 46 günü 12 ülkenin 16 limanında ziyaretçi kabul ediyor.
İzmir enternasyonal fuarına esin olan gemi, bu seyahati takip eden 5 yılda 50 kadar ikili anlaşmada önemli rol oynuyor.
İşte bu nedenle Marka Konseyi’nin başını çektiği Türkiye Marka Platformu adlı sivil bir inisiyatifle 12 Haziran 100’üncü yılında Türkiye Marka Günü ilan ediliyor. Genç Cumhuriyet’in bu anlamlı girişimi de dilerim ikinci yüzyılda markalarımıza ilham olur. Kutlu olsun!
