Orta Anadolu’da Keltler

Dün yayınladığım Dr.Aylin Löle ile yaptığımız söyleşide Awen’in Keltçe’de uyanış anlamına geldiğini söylemiştim. Neden Keltçe’deki anlamını seçtiğini sorduğumda ise yanıtında İrlanda ile bir bağ kurmasını bekledim; Kelt’lerin bir kolu olan Galatların M.Ö. 3.yüzyılda Orta Anadolu’ya geldiklerini unutmuştum.

Keltler tarih öncesinden bu yana var olan, günümüzde ise altı ulustan oluşan bir halk. Savaşçı ve avcı oldukları kadar mükemmel çiftçi oldukları söyleniyor. Menşeileri Orta Avrupa. Romalıların baskısıyla önce Güney ve Doğu Avrupa üzerinden Orta Anadolu’ya (Ankara, Çorum, Yozgat üçgenine) sürülen Galatlar yaklaşık iki yüzyıl sonra Roma İmparatorluğu’nun egemenliğine giriyorlar ve zamanla asimile oluyorlar. Ama dillerinin MS 7.yüzyıla kadar konuşulduğuna dair belirtiler olduğu söyleniyor.

Bugünkü Ankara isminin türetildiği Ankyra kelimesinin “durduran” anlamında Galatlar tarafından verildiği söyleniyor. (İngilizcedeki “anchor” (deniz çapası) kelimesinin Ankyra kelimesinden türediği düşünülüyor)

Kelt kökenli isimler bununla da sınırlı değil; Orta Anadolu’ya göç eden Galatlar’ın ilk durağı İstanbul oluyor. Şehri tehdit eden bu savaşçı grup bugünkü Galata semtinde kışı geçiriyor. Hatta bir kısmı burada kalıyor diğerleri yoluna devam ederken. Galata ismi hakkındaki kuvvetli teorilerden biri bu yani, Cenevizlere atfedilenin yanısıra.

Awen en meşhur Kelt sembollerinden biri. Aylin Hoca da bundan esinlendiğini söylemişti. Diğer Kelt sembollerine de bakınca bizim Anadolu kilim motiflerine ne kadar benzediklerini fark ettim.
Wikipedia’da biraz okuma yaptıktan sonra ChatGPT Abla’yla bir sohbete giriştim. (😄Nasıl sizi ters köşe yaptım; Aylin Hoca’ma selam olsun). İşte size hap gibi bir bilgi:

Kelt sembolleri ve Türk mitolojisi veya kültüründeki simgeler arasında belirli benzerlikler bulunabilir, ancak bu benzerlikler genellikle evrensel sembolizm veya insanların doğa ve evrenle olan temel ilişkileri nedeniyle ortaya çıkar. Her iki kültür de doğayla, hayvanlarla, ruhsal dünyayla ve kozmolojiyle derin bağlantılar kurmuştur. Bu temel temaslar, kültürler arasında bazı sembolik paralelliklerin ortaya çıkmasına neden olmuş olabilir.



Kelt Sembolleri ve Türk Kültürel Simgeleri Arasında Görülebilecek Genel Benzerlikler:
1. Hayvan Sembolleri: Keltlerde özellikle kurt, geyik ve kuşlar gibi hayvanlar önemli sembolik değerlere sahiptir. Türk mitolojisinde de kurt ve kuş figürleri (örneğin, Bozkurt ve Semurg) önemli yer tutar. Her iki kültürde de bu hayvanlar güç, liderlik, koruma ve ruhaniyetle ilişkilendirilir.
2. Doğa ve Elementlerle Bağlantı: Kelt sembollerinde doğa unsurları (ağaçlar, nehirler, taşlar) önemlidir. Türk kültüründe de dağlar, nehirler ve özellikle “Gök Tanrı” inancı gibi doğal unsurların kutsallığı vurgulanır.
3. Sonsuzluk ve Döngüsellik: Keltlerde sonsuzluk, döngüsellik ve ölümden sonra yaşam fikirlerini temsil eden semboller (örneğin, Triskelion veya Kelt Düğümü) bulunur. Türk kültüründe de döngüsellik, özellikle Şamanistik inançlarda, yaşamın devamlılığını ve evrenin yapısını sembolize eden öğeler içerir.
4. Savaşçı ve Koruyucu Simgeler: Keltlerde savaşçı kültürüne ait simgeler (örneğin, Kelt Kalkanı) bulunurken, Türk kültüründe de “Alp” (kahraman savaşçı) imajı ve koruyucu figürler (örneğin, Asena) benzer temaları işler.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Bunu paylaşın
Tartışmaya katılın

Okumaya devam edin